مفاد حديث غدير پس از آنچه در مباحث اين كتاب شرح و بيان شد اميد است كه ديگر زمينه و راهى براى شك و ترديد در صدور حديث غدير خم از مصدر مقدس نبوى باقى نمانده باشد ، و امّا دلالت آن بر امامت مولاى ما أمير المؤمنين عليه السّلام اگر هر چيز در خور شك و ترديد باشد شكى نداريم در اينكه لفظ ( مولى ) خواه بر حسب وضع لغوى ، صريح در معناى مقصود ما باشد ، و خواه بواسطه مشترك بودن آن بين معانى بسيار و متعدد ، مفاد آن مجمل باشد ، و خواه از قرائن تعيين كننده معناى امامت كه منظور ما است عارى و برهنه باشد ، و خواه چنين قرائنى را در بر داشته باشد ، در هر صورت اين لفظ در اين مقام جز به همين معنى به معناى ديگر دلالت نخواهد داشت زيرا آنان كه در آن اجتماع عظيم ( روز غدير خم ) اين لفظ را شنيده و درك نموده و يا پس از زمانى اين خبر مهم به آنها رسيده از كسانى كه به نظر و سخن آنها در لغت استدلال مىشود ( و نظر آنها حجيّت دارد ) همه ، همين معنى را از اين لفظ فهميده‌اند بدون اينكه در ميان آنها منع و انكارى ديده شود ؟ و درك و فهم همين معنى پيوسته بعد از آنها در ميان شعرا و رجال ادب جريان داشته تا عصر حاضر ما و همين ( وحدت تشخيص ) برهانى است قاطع در معناى مقصود و در طليعهء اين گروههاى پى در پى شخص مولى امير المؤمنين عليه السّلام نامبردار است ، آنجا كه در پاسخ نامه معاويه ابياتى انشاء و مرقوم داشته كه در محل خود خواهيد شنيد و اين بيت در آن منصوص است . و اوجب لي ولايته عليكم رسول اللَّه يوم غدير خمّ ( 1 ) و از جمله آنان حسان بن ثابت است كه در سرزمين خم و روز معهود شخصا حضور داشته و از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله رخصت خواست كه داستان حديث و امر ولايت را بنظم درآورد و از جمله ابيات او اين بيت است :

--> ( 1 ) و واجب ساخت براى من ولايت خود را بر شما . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله در روز غدير خم . مترجم .